Morze

   

 

Pamięć wspomagana zdjęciem z rodzinnego albumu, na którym golas robi babeczkę z piasku, otwiera ślad pierwszego dotknięcia morza. Prawie każdy z nas ma w sobie zakodowane podobne wspomnienie. Wakacje nad Bałtykiem, to nasza część wspólna. Gdy dorastaliśmy, wiaderka i foremki traciły znaczenie, zaczęliśmy dostrzegać pofalowaną przestrzeń i dowiedzieliśmy się, że po drugiej stronie też jest brzeg, na którym może ktoś stoi i patrzy w naszą stronę. To działało na wyobraźnię.
Dziś, gdy inne morza są dla nas jak nigdy przedtem dostępne, warto zadać pytanie co to jest właściwie Bałtyk, lub precyzyjniej czym jest rejon, który nazywamy bałtyckim? Granicę z tym płytkim, mało słonym, niebezpiecznie pofalowanym i najbardziej zanieczyszczonym na świecie morzem ma dziewięć państw. Są wśród nich: Niemcy, czołowe pod względem gospodarczym państwo świata i dwukrotnie biorąca ślub z morzem Polska, dalej na wschód dawne republiki sowieckie: Litwa, Łotwa i Estonia, nazywane wprost krajami bałtyckimi, przy tym o tak skromnej powierzchni, że ich obywatele żyją w ciągłej obawie przed ogromnym i też mającym dostęp do Bałtyku sąsiadem, Rosją. Finlandia, Szwecja i Dania - kolejne państwa regionu, kiedyś surowe i ubogie, dziś jedne z najlepszych miejsc do życia na ziemi.

Jestem pewny, że warto powtórzyć te dziecięce pytanie: czym jest Bałtyk?. I zadać nowe. Czy Bałtyk łączy czy dzieli? Jaka jest specyfika kulturowych krajobrazów dziewięciu państw? Czy istnieje wspólna tożsamość krajów położonych w basenie Morza Bałtyckiego?
Barbarum fretum, Sarmaticum okeanos to dawne określenia Bałtyku. Czy jest to miejsce trzeciorzędne, zimne i brudne? Czy kraina wódki, piwa i deficytu słońca to peryferie tracącej znaczenie Europy? A może to tu, z rejonów słońca, wina, grappy i deficytu cienia, przesunęło się centrum cywilizacji. Czy rejon morza Śródziemnego pogrążając się w kolejnych kryzysach nie oddał mimowolnie symbolicznego środka Europy obszarowi położonemu gdzieś pomiędzy Skagerrak a Bottenviken?


      Litwa                                                                                                                                                                         Łotwa                                                                                                                                     Estonia                                                                                                                                                                                                                                                                                                        
                       

  Połąga, Litwa, 2018

     

Kłajpeda, Litwa, 2018

     

Kłajpeda, Litwa, 2018

     

Kłajpeda, Litwa, 2018

     

Kłajpeda, Litwa, 2018

     

Kłajpeda, Litwa, 2018

     

Kłajpeda, Litwa, 2018

     

Kłajpeda, Litwa, 2018

     

Kłajpeda, Litwa, 2018

     

Połąga, Litwa, 2018

     

Połąga, Litwa, 2018

     

Kłajpeda, Litwa, 2018

     

Kłajpeda, Litwa, 2018

     

Kłajpeda, Litwa, 2018

     

Kłajpeda, Litwa, 2018

     

Kłajpeda, Litwa, 2018

     

Litwa, 2018

     

Kłajpeda, Litwa, 2018

     

Kłajpeda, Litwa, 2018

     

Kłajpeda, Litwa, 2018

     

Kłajpeda, Litwa, 2018

     

Kłajpeda, Litwa, 2018

     

Kłajpeda, Litwa, 2018

     

Mariampol, Litwa, 2018

     

Kowno, Litwa, 2018

     

Kowno, Litwa, 2018

     

Pasvalys, Litwa, 2018

             

Przejście graniczne Litwa - Łotwa, 2018

     

Łotwa, 2018

     

Pomnik poświęcony zaginionym na morzu, Lipawa, Łotwa, 2018

     

Lipawa, Łotwa, 2018

     

Ślad po napisie "Chwała wielkiemu Stalinowi", Lipawa, Łotwa, 2018

     

Svetłana (pokazala mi napis widoczny na poprzedniej fotografii), Lipawa, Łotwa, 2018

     

Lipawa, Łotwa, 2018

     

Droga p111, Łotwa, 2018

     

Półwysep Kurlandzki, Łotwa, 2018

     

Półwysep Kurlandzki, Łotwa, 2018

     

Przylądek Kolka, Półwysep Kurlandzki, Łotwa, 2018

     

Półwysep Kurlandzki, Łotwa, 2018

     

Pavilosta, Łotwa, 2018

     

Berzciems, Łotwa, 2018

     

Berzciems, Łotwa, 2018

     

Iecava, Łotwa, 2018

     

Ryga, Łotwa, 2018

     

Ryga, Łotwa, 2018

     

Ainaži, Łotwa, 2018

     

Ainaži, Muzeum Szkoły Morskiej, Łotwa, 2018

     

Ainaži, Łotwa, 2018

             

Estonia, 2018

     

Treimani, Estonia, 2018

     

Kabli, Estonia, 2018

     

Gmina Häädemeeste, Estonia, 2018

     

Estonia, 2018

     

Estonia, 2018

     

Tallin, Estonia, 2018

     

Tallin, Estonia, 2018

     

Tallin, Estonia, 2018

     

Tallin, Estonia, 2018

     

Tallin, Estonia, 2018

     

Tallin, Estonia, 2018

     

Tallin, Estonia, 2018

     

Tallin, Lennusadam, Muzeum Morskie, Tallin, 2018

     

Tallin, 2018

     

Tallin, 2018

     

Tallin, 2018

     

Tallin, 2018

     

Linnahall (pierwotnie Pałac Kultury i Sportu im. Lenina), Tallin, 2018

     

Widok z Linnahall (pierwotnie Pałac Kultury i Sportu im. Lenina), Tallin, 2018

     

Linnahall (pierwotnie Pałac Kultury i Sportu im. Lenina), Tallin, 2018

     

Linnahall (pierwotnie Pałac Kultury i Sportu im. Lenina), Tallin, 2018

     

Tallin, 2018

     

Tallin, 2018

     

Droga nr 8, Estonia, 2018

     

Haapsalu, Estonia, 2018

     

Prom na wyspę Hiiumaa, Estonia, 2018

     

Prom na wyspę Hiiumaa, Estonia, 2018

     

Wyspa Rukkirahu, Estonia, 2018

     

Prom na wyspę Hiiumaa, Estonia, 2018

     

Port w Helteraa, wyspa Hiiumaa, Estonia, 2018

     

okolice wsi Kopu, wyspa Hiiumaa, Estonia, 2018

     

Wyspa Hiiumaa, Estonia, 2018

     

Wyspa Hiiumaa, Estonia, 2018

     

Radziecka wieża obserwacyjna do kierowania ogniem dział, wyspa Hiiumaa, Estonia, 2018

 

Radziecka schrony bojowe, wyspa Hiiumaa, Estonia, 2018

 

Wyspa Hiiumaa, Estonia, 2018

     

Wyspa Hiiumaa, Estonia, 2018

     

Prom na wyspę Saaremaa, Estonia, 2018

     

Prom na wyspę Saaremaa, Estonia, 2018

     

Port w Triigi, wyspa Saaremaa, Estonia, 2018

     

Wyspa Hiiumaa, Estonia, 2018

     

Wyspa Saaremaa, Estonia, 2018

     

Prom na wyspę Saaremaa, Estonia, 2018

     

Prom na wyspę Saaremaa, Estonia, 2018

     

Wyspa Saaremaa, Estonia, 2018

     

Haapsalu, Estonia, 2018

     

Wyspa Hiiumaa, Estonia, 2018

     

Estonia, 2018